YUKARI

Sevim Eser

YILLARA MEYDAN OKUYAN PETERSON KÖŞK’Ü

[email protected] 28 Ocak 2015 0 yorum 3204

 
1859-60 yılında yapılmış Peterson Köşk’ü.
 
İzmir’in hatrı sayılır Levanten ailelerinden Peterson Ailesi yaşamış içinde.
 
Malikâne sahibi John Bortwick PATERSON buğday ticareti, farklı işler ve madencilik ile uğraşmış.
 
38 odalı tarihi bir yapı haline getirmiş bu ihtişamlı binayı.
 
Bugün ise; Bornova Mustafa Kemal Caddesi üzerinde, yeşillikler arasında, boylu boyunca uzanır.
 
Kim bilir ne balolara, ne etkinliklere şahit olmuştur, bu koca köşk.
 
Araştırmacılar bu ailenin müziğe, bilardoya ve atlara düşkün olduğunu da söylüyor.
 
Bina ise tüm ek yapılarıyla çok geniş bir araziye yayılıymış, özel salonlar, mutfak, çeşitli odalar ve hayvan barınaklarıyla Batının izlerini taşıyormuş.
 
 Yapımında Avrupa’nın esintisi camlarından tutunda, fayanslarına kadar uzanıyormuş.
 
Yunan İşgalinden sonra Türk ordusunun şehre girmesiyle, kargaşa ortamının oluşacağını düşünmüşler ve yatlarıyla Midili adasına kaçmışlar.
 
Ortalık durulunca, 9 ay sonra geri dönmüşler ve yaşadıkları yerin yağmalanmadığını görünce çok sevinmişler.
 
Fakat savaş döneminde çok para kaybetmiş, sonrasında yabancılara verilen imtiyazların kaldırılmasıyla zor bir sürece girmiş ve İngiltere’ye geri dönmüşler.
 
İlerleyen dönemde bu köşk Nato subaylarına kiraya verilmiş ve ardından bir halı fabrikası sahibine satılmış.
 
Yerleştirilen tezgâhların ağırlığı ve sesine çok dayanamayan malikâne daha sonra hırsızların yeri haline gelmiş.
 
Bu noktadan sonrası çok açık olmamakla beraber köşkteki eşyaların çalınması, yangın, yağma gibi durumlara da maruz kalmış. 
 
Araştırmacı ruhumla edindiğim bu bilgilerle bir kez daha aydınlandığımı sizlere söyleyebilirim.

Kimi zaman bakarken hayranlık duyduğumuz; yangın haberlerini aldığımız da  ‘’ tüh, yazık olmuş… ‘’ dediğimiz; bazen de etrafından geçerken korktuğumuz, virane koca bir köşk, Peterson.
 
Yıllardır kaderine terk edilmiş…

Kentli olmanın bilinci ile yaşadığımız yerlerin tanınması, bilinmesi ve korunması için elimizden geleni yapıyoruz ve yapacağız da.
 
Bornova Belediye Başkanı Sayın Olgun Atilla’ ya bu soruyu, bölgeden geçerken çektiğimiz fotoğraflarla sorduğumuz da; kendisi de hızlı bir biçimde kayıtsız ve yanıtsız kalmayıp cevap vererek; tüm süreci açıklayan bir yazı ile bizlere dönüş yaptı.
 
Bu yazıyı sizlerle bire bir paylaşmak istiyorum. 
 
“1859 yılında Bornava’da inşaa edilen Paterson Köşkü’nün , Kültür ve Turizm Bakanlığı ile imzalanan 2008 tarihli protokol kapsamında ; Maliye Bakanlığı’nın (Milli Emlak Genel Müdürlüğü ) 18 Eylül 2008 tarih ve 50156 sayılı yazısı ile Büyükşehir Belediyesi adına kesin tahsisi gerçekleştirilmiştir. 
 
Bu kapsamda Büyükşehir Belediyesi’nce hazırlatılan Paterson Köşkü Rölöve , Restitüsyon ve Restorasyon Projeleri , 8 Ağustos 2011 tarih ve 6202 sayılı Koruma Bölge Kurulu Kararı ile onaylanmıştır.

Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı , 14 Ağustos 2012 tarih ve 180071 sayılı yazısı ile protokolü tek taraflı fesh ettiğini ve tahsisin Belediyemizden alınıp , Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılması kapsamında işlemlerin başlatıldığını bildirmiştir.


Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’ne dağıtımlı olan 10 Eylül 2012 tarih ve 60422 sayılı cevabi yazımız ile kesin tahsisin devamı talep edilmiştir.

Bakanlık , 24 Eylül 2012 tarih ve 205171 sayılı yazısı ile bu talebimizi reddetmiştir.

Büyükşehir Belediyemizce süreç içerisinde protokol hükümlerine uyulmuş olması ve söz konusu tahsisisin Kültür Bakanlığı tarafından tek taraflı olarak iptal edilmesinin “ protokol hükümlerine aykırı” olması sebebiyle ,  Paterson Köşkü tahsisinin iptaline itiraza yönelik olarak İzmir 2. İdare Mahkemesi’nde 2012/2060 sayılı esas numaralı dava açılmıştır.

Ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı , 24 Aralık 2012 tarih ve 269696 sayılı yazısı ile ; Paterson Köşkü bünyesi içinde Atilla İlhan Kütüphanesi oluşturulması şartıyla , yapının Belediyemizce restore edilmesini uygun olduğunu belirtmiş ve bu doğrultuda gerekli çalışmaların yapılmasını talep etmiştir.

Bu kapsamda hazırlanan yeni protokol 12 Mart 2013 tarih ve 755-395 sayılı yazımız ile Kültür Bakanlığı’na iletilmiş ancak yanıt alınamamıştır.

Maliye Bakanlığı Milli Emlak Müdürlüğü , 6 Mart 2013 tarih ve 08557 sayılı yazısı ile Büyükşehir Belediyesi’ne olan tahsisin kaldırılarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tahsisisin uygun görülmüş olduğu belirtilmiştir.
 
İzmir Büyükşehir Belediyesi de , Maliye Bakanlığı aleyhine 2013/876 esas numaralı yeni bir dava açmıştır.

İzmir 2. İdare mahkemesi’nin Paterson Köşkü hakkındaki 30 Ocak 2014 tarih ve 2014/126 sayılı kararında ; Büyükşehir Belediyesi lehine dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Söz konusu karara istinaden , İzmir Valiliği’nden , Paterson Köşkü’nün İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne için gerekli evrakın iletilmesi talep edilmiştir.

Günümüz itibariyle , Paterson Köşkü’nün yapım ihalesine çıkabilmesi için gerekli tüm hazırlıklar tamamlanmıştır ve tahsis işlemlerinin sonuçlandırılması beklenmektedir.  “

Bu yanıtla beraber biraz içimiz rahatlasa da kente farklılık katacak değerlerin ön plana çıkmasında ki bu sürecin ne kadar uzun ve engebeli olduğunu sanırım anlamış bulunuyoruz.
 
Peki, proje bitince ne olacak; halk bundan nasıl ve ne şekilde yararlanacak; bunu da ilerleyen günlerde göreceğiz.
 
Fakat projenin genel beklentisi kültür merkezi ve müze yapılması yönünde.

Eğer sonuç bu şekilde olursa inanıyorum ki; genç ve dinamik nüfusu bünyesinde barındıran Bornova halkı burayı manevi destekleriyle ayağa kaldırır.

Bu yazımızda sadece dikkatleri Peterson Köşk’üne çekmekle kalmayıp, Bornova’nın gezilip görülesi bir yer olduğunu da sizlere söylemek isterim.
Kaçınız bu ilçeyi tarihiyle ve köşkleriyle tanıyor?

Bazen aradığımız o ‘’ farklılık’’ çok ta uzaklarda değildir diye düşünüyorum.
 
En azından hafta sonunuzu ayırıp buraların görsel ziyafetine kendinizi kaptırabilirsiniz.
 
Hani hafta içi çok çalışıp kendimizi ödüllendirdiğimiz o kıymetli hafta sonlarımız var ya…
 
İşte gelin görün Bornova ‘yı. Belhomme ,Giraud, Maltass ve Ege Üniversitesi içindeki diğer köşkler sizi bekliyor.

Metro çıkışında rastladığım turistler bile, ellerinde ki haritaya bakıp buraları gezerken siz hala ne duruyorsunuz?
 
Yanı başımızdaki hazineleri görmenizi tavsiye ediyorum.

Bu zenginlikleri korumak, kollamak, diğer nesillere aktarmak hepimizin görevi…

 

YORUMLAR

Bu yazı için henüz yorum yapılamış.

YORUM YAZ

DİĞER YAZILAR

Yazarlar

Mehmet Kurt

3 Gün Gaziantep

60 yazı

1

Erdal İzgi

İki Bin Onsekiz…          

1001 yazı

2

Beslenme Ve Diyet Uzmanı Işın Sayın

Kış Deyince Akla İlk Gelen Grip!

189 yazı

3

Banu Bilen Doğan

Aşk, Evidir İnsanın

47 yazı

4

Jinekolog Op. Dr. Kenan Ertopçu

Ertesi Gün Hapı (En Güncel Bilgilerle)

94 yazı

5

Ahmet Aydın Akansu

45 Derece Sıcaklığa Hazır Mısınız?

165 yazı

6

Nalan Kolağası İmre

Ayla Bizi Bizden Aldı

34 yazı

7

Sevim Eser

Yıllara Meydan Okuyan Peterson Köşk’Ü

28 yazı

8

Filiz Güleç

Sevimli Fil Tanrı Ganesh Ve Aren

7 yazı

9

Salim Çetin

Alsancak Semti Kendi Vefa Duygusunu Gösterdi

21 yazı

10

Burcu İle Biraz Ordan Biraz Burdan

Satrancın Devleri İlk Hamlelerini Yaptı

3 yazı

11

Alparslan Bilen

Sevdalı Kuğu

35 yazı

12

Figen Beğen "Biraz da Sanat"

Yeniden Merhaba

37 yazı

13