Bayram kilolarına, uzman uyarısı

Endokrinoloji Profesörü Vedia Gedik, Ramazan Bayramı’nda hiçbir ikramı geri çevirmeyip, büyük çaba ve fedakarlıkla verdikleri kiloları geri alıp pişman olanlara “Kendinizi açlığa mahkum ederek kilo vermeye kalkmayın, sağlık sorunlarına davetiye çıkarmayın” uyarısında bulundu. Hızlı kilo kaybının önemli sağlık sorunları yarattığına dikkat çeken Prof. Dr. Gedik, “Öğün atlayarak, aç kalarak ya da sağlıklı olmayan diyet programlarıyla hızlı kilo verirken safra yollarına kolesterol akışı artar. Safra kesesi taşı riski artar, hepatit gelişebilir, diyette orta derecede yağ olması bu riski azaltır. Aman dikkat, kaş yaparken göz çıkarmayın” dedi.

 

İzmir Kent Hastanesi Endokrinoloji Uzmanı Prof. Dr. Vedia Gedik, yaza girerken fazla kilolarından kurtulan ancak tatilde tatil psikolojisi içinde yiyip içen, Ramazan ayında oruçla beslenmeyi ve kilolarını düzene sokmayı becerip bayramda tatlı dahil tüm ikramları keyifle mideye indirerek verdiklerini geri alanların pişmanlıklarına karşı uyarılarda bulundu. Tatilde açık büfe yiyeceklerin, bayramda bol şerbetli tatlıların verilen kiloların hızla geriye alınmasına neden olduğunu şimdi aynı hızla bu kilolardan kurtulmak için pek çok kişinin diyetlere sarılacağını vurgulayan Prof. Dr. Gedik, “Kilo alıp verme sorunu yaşamamak için hayat tarzını kalıcı olarak değiştirmek şart” dedi. İşe ilk olarak verilen kiloların hangi hatalardan kaynaklı olarak geri geldiğinin saptanması ile başlanması gerektiğini belirten Gedik, şunları söyledi:

“Şişmanlıkla, aşırı kilolarla başa çıkmada tüm gün aç kalarak, öğün atlayarak sonuç almaya çalışmak hatadır. Her zaman yapılan uyarıları tekrarlamak gerekiyor. O da sık aralıklarla, azar azar beslenmek. Bu yöntem metabolizmayı hızlandırdığı gibi, yavaş yemeyi de sağlar. Aç kalmak ve öğün atlamak, bir sonraki öğünde hem fazla hem de hızlı yemek yenilmesine neden olmaktadır. O nedenle asla öğün atlanmamalı, 2,5 - 3 saatlik aralıklarla beslenilmelidir. Öğün atlamak farkında olunmadan yağ miktarının artmasına, kas ve su kaybının olmasına neden olmaktadır. Aç kalmak, öğün atlamak kan şekerinin düşmesine, dolayısıyla şekerli besinlerin fazla tüketilmesine neden olmaktadır. Başta kahvaltı olmak üzere asla öğün atlanmamalıdır. Günlük yağ tüketimi azaltılmalıdır. Yemekler zaten yağ ile pişirilmektedir. Et, süt, yoğurt, peynir, yumurta ve yağlı tohumların içerisinde de yağ bulunmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta; kızartma işlemlerinden kaçınmak, ekmeğe yağ sürmemek, zeytinyağı bile olsa aşırı miktarda kullanmamaktır. Şeker açısından durumu da değerlendirmek gerekir. 2 tür şeker vardır, rafine şekerler ve besinlerde doğal olarak bulunan şekerler; meyvelerde fruktoz, sütte laktoz, tahıllarda nişasta gibi. Kaynağı ne olursa olsun, vücut gerçekte bu farkı anlamaz. Vücut, kan şekerinin tümünü aynı anda enerjiye çeviremez. Kan şekeri düzeyi normalin üzerine çıktığında; pankreastan salınan insülin hormonu bu fazla şekerin depolanması için karaciğer, kas ve diğer hücreleri uyarır. Glikozun bir kısmı, kas ve karaciğerde depolanır. İhtiyacından fazla enerji tüketimi durumunda vücut, bir kısım glikozu vücut yağına çevirir. O nedenle tatlılardan uzak durmakta yarar vardır. Tatlı yenilecekse de, tüketim sıklığına ve miktarına dikkat etmek, ağır ve şerbetli tatlılar yerine; sütlü ve meyveli tatlıları tercih etmek daha sağlıklı olacaktır.”

 

Prof. Dr. Gedik, posalı yani lifli besinlerin tüketiminin de artırılması gerektiğini hatırlattı. Posalı besinlerin kan şekerini, kan basıncını ve kan kolesterolünü istenilen seviyede tutmaya yardımcı olduğunu belirten Gedik, egzersizin önemini de hatırlatıp, “Dünya Sağlık Örgütü en çok tempolu yürümeyi önermektedir. Bisiklete binme, yüzme, tenis, dans, aerobik ve jimnastik tarzı kalbi yormayan sporlar da yapılabilir. Amaç; metabolizma hızını düşürmemek, kilo verirken bir noktada ağırlığın sabit kalmasını önlemek, verilen kiloların kalıcı olmasını sağlamaktır” diye konuştu.

 

Öte yandan Prof. Dr. Gedik, hızlı kilo vermenin önemli sağlık sorunlarını beraberinde getirdiğini söyledi. Bayşramda alınan kilolardan bir an önce kurtulmak istenirken, çeşitli sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini, bunların kilolarlauğraşmaktan daha zor ve riskli olacağını ifade eden Gedik, “Öğün atlayarak, aç kalarak ya da sağlıklı olmayan diyet programlarıyla hızlı kilo verirken safra yollarına kolesterol akışı artar. Safra kesesi taşı riski artar, hepatit gelişebilir, diyette orta derecede yağ olması bu riski azaltır. Aman dikkat. Kaş yaparken göz çıkarmayın” dedi.