Dünya Havacılık Devleri İzmir’de Buluşuyor

II. İzmir Küresel Havacılık, Uzay ve Offet Konferansı 6-7-8 Ekim 2010’da Esbaş’ta düzenleniyor.

Türk havacılık sanayinin gelişiminde önemli bir sıçrama tahtası olacak  ‘II. İzmir Küresel Havacılık, Uzay ve Offset Konferansı”,  Ege Serbest Bölge A.Ş. (ESBAŞ) ev sahipliğinde 6–7–8 Ekim, 2010 tarihlerinde İzmir’de yapılıyor.

Savunma Sanayi Müsteşarlığı ile Havacılık ve Uzay Kümelenmesi işbirliğiyle ESBAŞ Teknoloji Merkezi Konferans Salonunda düzenlenecek konferansa Boeing, Lockheed Martin, EADS, Alenia gibi havacılık sanayinde dünyanın en önde gelen firmalarının üst düzey yöneticileri konuşmacı olarak katılacak.

Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ve Savunma Sanayi Müsteşarı Murat Bayar’ın da katılacağı konferansta, Türk ekonomisi ve KOBİ’leri için tarihi fırsatlar yaratacak offset oturumlarına özel bir gün ayrılacak. Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın organize edeceği bu toplantılarda Türkiye’ye offset taahhüdü olan ana yükleniciler konuşmacı olarak davet edildi.

5 milyar dolardan başlayan pazar
Offset anlaşmaları, savunma amaçlı uçak vb. araçlar satın alan ülkelerin yerli sanayinin gelişimine katkıda bulunmak için, satıcı firmalara üretimde kullandıkları malzeme ve hizmetlerin yüzde 50’sini Türkiye’den alma zorunluluğu getiriyor. Somundan, kabloya, motor bloğundan, elektronik parçaya üretimde kullanılan yüzlerce çeşit malzeme, yeterli kalite ve uyumu sağlayacak proje sunulması durumunda Türkiye’de üretilebiliyor.

Türkiye’nin bugüne kadar yaptığı alımlardan kaynaklanan yaklaşık 5 milyar dolar civarında offset taahhüdü birikimi var. Ayrıca önümüzdeki yıllardaki yeni projelerden kaynaklanacak milyarlarca dolarlık daha yeni taahhütler oluşması bekleniyor. Bu nedenle offset anlaşmaları sonucu oluşan bu taahhütlerin Türkiye’de yapılacak üretimlerle karşılanabilmesi için konferansta yapılacak görüşmeler büyük önem taşıyacak. Offset taahhütlerinin Türkiye’de imalata dönük yatırımlara dönüştürülmesi için atılacak yeni adımlar konferansın en önemli amaçlarından biri olacak.

Konferansın birinci gününde Türkiye’ye offset taahhüdü olan firmalardan İtalyan Alenia, Amerikan Boeing ve Lockheed Martin yöneticileri konuşmalarında kendi görüş açılarından Türkiye’deki durumu değerlendirecek. Yerli firmalardan TAI, Roketsan, Kale Aero ve Alp Avita temsilcileri ise yerel ortak gözüyle deneyimlerini ve beklentilerini dile getiren değerlendirmelerde bulunacak.

Yüzlerce KOBİ’ye iş, binlerce kişiye istihdam fırsatı
ESBAŞ, 10 yıl önce 2000 yılında bir ilki gerçekleştirip ‘Uzay Kampı Türkiye’yi kurarak havacılılık ve uzay sektörüne ilk adımını attı. 2009 yılı Haziran ayında ise bir başka  ilki gerçekleştirip, Hamburg merkezli en güçlü  havacılık kümelenmesi Hanse Aerospace ve  Almanya’nın ikinci büyük havacılık kümelenmesi Münih merkezli Bavairia Aerospace ile işbirliği anlaşması yaptı. ESBAŞ’ın işbirliği anlaşması ile Alman KOBİ’ler Türkiye’deki şirketler ile ortak üretim yapabilecekler. Ekim ayında yapılacak konferansa Almanya’nın önde gelen havacılık kümelenmelerinin (Hamburg, Münih ve Bremen) başkanları da konuşmacı olarak katılacak. Üç kümelenme, ortalama 300 firmadan toplam 600 Alman KOBİ’sine iş ve binlerce kişiye istihdam imkânı yaratıyor.

Havacılık ve uzay kümelenmesi derneği kuruldu
ESBAŞ’in önderliğinde kurulan havacılık ve uzay sanayinde Türkiye’nin ilk kümelenme derneği olan “Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği-HUKD”, Ocak 2010 itibariyle kuruluş çalışmalarını tamamladı.

Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın desteği ile kurulan HUKD, Türkiye’de havacılığın gelişmesi, yüksek teknoloji, sivil ve askeri havacılık ile uzay sektöründe dünya pazarlarında kalite, standart ve maliyet yönünden rekabet gücü üstün mamul üretim hedefinin gerçekleştirilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor.

Kaya Tuncer: F-35 motor parçaları ESBAŞ’ta üretilecek
Ege Serbest Bölgesi A.Ş (ESBAŞ) Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Tuncer, Kale Havacılık ve Amerikan Pratt & Whitney ‘in yeni nesil savaş uçağı F-35’lerin motorlarının 1000 parçasından 300’ünün ESBAŞ’ta üretimi için yatırım kararının, bölgedeki havacılık kümelenmesinde dev bir adım olduğunu söyledi. Geçen hafta Kale Grubu Teknik ve Kimya Grubu Başkanı Osman Okyay’ın Kale Pratt&Whitney Uçak Motorları Sanayii A.Ş.’nin kuruluşunu açıklarken “Üretimi, İzmir’de, ESBAŞ Serbest Bölgesi’nde kuracağımız tesiste yapacağız. 2012’de seri üretime başlayacağız. Fabrika, 12 bin metrekaresi kapalı alan olmak üzere 40 bin metrekare alanda üretim yapılacak. Havacılık sanayinde çok hızlı büyüme öngörüyoruz. Bu büyümeye bağlı olarak yatırımlar öne alınabilir.”  şeklindeki sözlerini hatırlatan Kaya Tuncer şunları söyledi:

Teknoloji transferi olacak
“ESBAŞ olarak kuruluşumuzdan beri ülkemize yüksek teknoloji transferlerini sağlayacak yatırımları çekmeye çalışıyoruz. Bu alanda hedef sektörlerimizden biri olan havacılık ve uzay sanayi yatırımları için 10 yıldan bu yana çalışmalar yapıyoruz. Bu amaçla bölgemizi havacılık ve uzay kümelenmesi merkezlerinden biri haline getirmek için önemli bir alt yapı oluşturarak yatırımların başlamasını sağladık. Son olarak Kale Pratt&Whitney ortaklığının bölgemize yatırım kararı ile Türk havacılık sektöründe yeni bir sıçramanın eşiğine gelmiş bulunuyoruz.”
Kale Grubu’nun kurucusu, Sayın İbrahim Bodur konuşmasında ESBAŞ’ın hedeflerini de destekler bir şekilde “Yatırımı en kısa sürede 100 milyon dolara çıkarmak istiyoruz. Bu fabrikanın temelini 29 Ekim’de, Cumhuriyet bayramında atmak istiyorum. 1 yıl sonra, 2011’in 29 Ekim’inde inşaatı bitirmiş oluruz. Bu üretim tesisi için, bize 6-7 tane kilit görevdeki uzmanı da verecekler. Bu çok önemli, çünkü teknolojiyi bize verecekler” ifadelerini kullandı.
Kaya Tuncer, İbrahim Bodur’un ifadelerinden duyduğu memnuniyeti belirterek “ Bu tür yüksek katma değerli ürünlerin ülkemizde üretilmesi ekonomimizin gelişimine katkı sağladığı kadar insan kaynaklarımızın daha da kalifiye hale gelmesi için de çok önemlidir. Bu ve benzeri iş birliktelikleri sayesinde ülkemize teknoloji transferi sağlanmakta ve firmalarımız ileri teknoloji kullanarak uluslararası arenada rekabet üstünlüğü elde etmektedir” dedi.
ESBAŞ‘a yatırım kararı alan Kale ve Pratt&Whitney gruplarına başarılar dileyen Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Tuncer  “Böyle yatırımlarla Türkiye yakın bir gelecekte dünyanın en önemli havacılık ve uzay sanayi üretim merkezlerinden biri olacak. Ülkemize çağ atlatacak bu yatırımları yapan kuruluşlara tekrar teşekkür ederim” dedi.

Sikorsky de Türkiye’de yatırımı düşünüyor
Türkiye’ye yatırım yapmayı düşünen ünlü helikopter üreticisi Sikorsky’nin Başkan Yardımcısı Stephen Estill de konferansta konuşma yapacak ünlü firmaların temsilcileri arasında olacak.

Kalite garantisi
Uçağın üretiminde kullanılan çok küçük bir somunun dahi imalatında hataya ve yetersiz kaliteye tahammülü olmayan havacılık sanayinin en büyük güvenceleri sertifikasyon firmaları. Boeing başta olmak üzere ünlü uçak üreticilerinin pek çoğunun çalıştığı eğitim ve sertifikasyon kurumu PRI-NADCAP’ın üst düzey yöneticisi de konferansın konuşmacıları arasında olacak. PRI-NADCAP’ın kalite kontrolünden geçip sertifikasını alabilen firmaların ürünleri uçak sanayinde üretici firmalar tarafından kalite endişesi olmadan kullanılıyor.

Kalifiye eleman için havacılık meslek yüksek okulu
Havacılık ve Uzay Konferansı’nın en önemli bölümlerinden biri de havacılık sanayinde üretimde çok önemli bir unsur olan kalifiye eleman sorununun çözümü için yapılan çalışmalar olacak. Bu amaçla kurulan Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu Uçak Teknolojisi Programı’na alınan ilk otuz öğrenci Savunma Bakanı Vecdi Gönül’ün ve Savunma Sanayi Müsteşarı Murad Bayar’ın katılacağı açılış töreni ile eğitimlerine başlayacak. TAI ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı başta olmak üzere çok sayıda kuruluşun eğitim ve makine teçhizatla desteklediği okulda dersliklerin yanı sıra uçak hangarı, makine, motor, gövde elektromekanik, elektrik-elektronik, teknik resim ve bilgisayar laboratuarları bulunuyor.

İlk Türk uçağını yapan Nuri Demirağ’ın torunu
Konferansın son günü, ilk Türk uçağını yapan sanayici Nuri Demirağ’ın torunu ABD’de Drexel Üniversitesi Biomedikal Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Banu Onoral’ın dedesinin yaşamını anlatan sunumuyla başlayacak. Prof. Onoral ABD’de yaşayan Türklerin araştırmalarıyla Türk havacılık sanayine yapabilecekleri katkıları da dile getirecek.

Yapılacak iki arama konferansından birincisi eğitim, öğretim, sertifikasyon ve araştırma- geliştirme üzerine olacak. İkinci arama konferansı ise üretimde kullanılan kompozit, titanyum, alüminyum ve magnezyum maddeler üzerine olacak.

Proje pazarı kurulacak
Konferansın son günü havacılık sektöründe yeni projeleri olan KOBİ’ler ile yeni fikirler ve projeler arayan ana yüklenicileri bir araya getirecek proje pazarı da kurulacak. Yaklaşık 100 proje gelmesi beklenen proje pazarından da, birçok yerli/yabancı ortaklı yatırım anlaşmalarının da gerçekleşmesi bekleniyor.

Havacılık sektöründe söz sahibi yerli ve yabancı tüm grupları bir araya getirerek yeni bir işbirliği platformu kurmayı amaçlayan Konferansın kapanış konuşmasını Savunma Sanayi Müsteşarı Murat Bayar yapacak.

Offset nedir?
İngilizceden ‘dengeleme anlaşması’ olarak Türkçeye çevrilebilecek offset, kamu kuruluşları tarafından açılan uluslararası ihalelerde ülkeden çıkacak dövizi telafi etmek amacıyla, ihaleyi kazanan yabancı firmanın ana ihale anlaşmasına ek olarak verdiği taahhütlerden oluşuyor. Bu taahhütler, ihaleyi açan ülkeden yapılan ihracat, ihaleyi açan ülkeye yönelik yabancı sermaye yatırımları, ortak yatırımlar, teknoloji transferleri, lisans ve know-how transferleri, kalifiye işgücü yaratmak amacıyla masrafları ihaleyi kazanan yabancı firmaya ait olmak üzere yurtiçi ve yurtdışı eğitim imkanları, AR-GE çalışmaları gibi yatırımlar ve diğer döviz kazandırıcı işlemleri kapsıyor.
Dünyada offset uygulamaları daha çok askeri offset şeklinde başlamasına rağmen günümüzde uçak alımları başta olmak üzere sivil offset yaygınlaştırılması çalışmaları da hızla gelişiyor.

Türkiye’de Savunma Sanayi Müsteşarlığı 2007-2011 Dönemi Stratejik Planı’nda ihaleyi kazanan firmaların ihtiyaçlarının yurtiçinden karşılanma oranının ortalama yüzde 50’ye çıkarılması hedeflendi.

Havacılık ve Uzay Kümelenmesi’nde ESBAŞ’ın kilometre taşları

*2000: Türkiye’de bir ilk: Uzay Kampı Türkiye kuruldu.

*2002: 1. Offset İş Geliştirme Günü

"003: 2. Offset İş Geliştirme Günü

"2005: Offset’te Yeni Ufuklar Konferansı

*2006: ESBAŞ’ta Kümelenme konularında araştırma çalışmalara başlanması. Öngörülen Sektörler: Havacılık ve Uzay, Makine, Otomotiv, Elektronik

*2007, Temmuz: EGEV ve ESBAŞ İşbirliğinde havacılık sektöründe bir kümelenmenin oluşturulabilmesi amacıyla çalışmalara başlanması, İzmir üniversitelerinden kümelenme uzmanı profesörlerin ve İzmir’in önde gelenlerinin katılımıyla Proje Ekibi’nin oluşturulması

*2007-2009: Proje Ekibinin İzmir’de havacılık kümelenmesi kurulmasına yönelik bir proje dokümanı hazırlığı

*2007-2009: Kümelenme projesi ile ilgili sık SSM görüşmeleri, projeye desteklerinin alınması

*Temmuz 2009: Projenin hız kazanması ile, kümelenmenin bir tüzel kişilik olarak kurulma kararı ve gerekli çalışmalara başlanması

*Kasım 2008: 1. İzmir Küresel Havacılık ve Uzay Konferansı

*Temmuz 2009: Türkiye’de bir ilk, Havacılık sektöründe önde gelen eğitim ve sertifikasyon grubu PRI-Nadcap ile işbirliği anlaşması

*Haziran 2009: “Havacılık Sektörü” temasıyla, 1. İzmir Türk-Alman İş Geliştirme Günü

*Haziran 2009: Türkiye’de bir ilk, Almanya’nın Hamburg merkezli en güçlü havacılık kümelenmesi Hanse Aerospace ile işbirliği anlaşması

*Haziran 2009: Türkiye’de bir ilk, Münih’te konuşlanmış Almanya’da ikinci büyük havacılık kümelenmesi Bavairia Aerospace ile işbirliği anlaşması

*Temmuz 2009: Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu bünyesinde bir havacılık programının açılması ile ilgili kümelenme projesine paralel çalışmalara başlanması

*Ocak 2010: Türkiye’de bir ilk, “Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği-HUKD” nin kurulması

*Ekim 2010: 2. İzmir Küresel Havacılık, Uzay ve Offset Konferansı

*Ekim 2010: Türkiye’de bir ilk, Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu “Uçak Teknolojisi Programı” Açılış Töreni

*Ege Serbest Bölgesinde faaliyet gösteren ve Boeing, Airbus gibi dünya devi havacılık firmalarına üretim yapan firmalar: Lisi Aerospace (1997), PfW Havacılık (2003), Fokker Elmo (2007), Kale Aerospace (2010)