Kösem Sultan Türk Malı

İzmir Devlet Opera ve Balesi, Türk bale tarihinde önemli bir olaya evsahipliği yaptı ve müziği, koreografisi ve öyküsü ile Türk olan bale eseri olan Kösem Sultan İzmirli dansseverlerin beğenisine sundu.

Dokuz Eylül Üniversitesi Sabancı Kültür Sarayı’nda sahnelenen Kösem Sultan’ın prömiyeri çok sayıda sanatçı ve sanatsever tarafından izlendi.
Müziği Tevfik Akbaşlı’ya, koreografisi Uğur Seyrek’e metni de Işık Noyan’a ait olan ve üç yıllık bir düş ve uğraşın ürünü olan eserin sahnelemesinde orkestrayı, şefler Tulio Gagliardo Varas ve Ali Hoca dönüşümlü yönetti. Koreografisi Uğur Seyrek imzası taşıyan Kösem Sultan’ın dekor tasarımlarını Çağda Çitkaya, kostüm tasarımlarını Gülay Korkut hazırladı.
Bale sanatçılarının yanı sıra koronun da görev aldığı Kösem Sultan balesinde, dans diline insan ve çalgı sesi birlikteliği eşlik etti. Eserde soprano soloyu Aytül Büyüksaraç, Sevinç Sayın ve Filiz Güneş seslendirirken, başlıca rolleri ise Yasemin Altınel, Aslı Kaynarsu, Olcay Tunceli, Özgür Tuncay, Emre Kaynarsu, Tolga İyiuyarlar, Kıvanç Ekin, Dolun Doyran, Burcu Olguner, Aslı Ayhan üstlendi.
 “Kadınlar Saltanatı” diye bilinen ve yüz yıl süren (1550-1656) dönemin en önemli karakterlerinden biri olan Kösem Sultan’ın yaşamı, günümüz insanında da var olan “güçlüysen, sınır tanımadan bunu kullanmalısın” ilkel anlayışını ortaya koyan, insan hırsının sınırsızlığını anlatmaktan yola çıkılarak sahneye aktarılıyor.
20 Ocak 1977 tarihinde Ankara’da Dünya Prömiyeri yapılan ve müziği Nevit Kodallı’ya, koreografisi Oytun Turfanda’ya ait olan “Hurrem Sultan” balesinden sonra, müziği, koreografisi ve metni Türk olan, Osmanlı İmparatorluğu’nda kadınların bu dönemdeki etkinliğini anlatan ve Türk bale tarihinde bu anlamda ikinci eser olan Kösem Sultan, 15 ve 19 Mart’ta İzmir’de sunulduktan sonra 23 Mart’ta ilki bu yıl yapılacak olan “1. Eskişehir Ulusal Opera ve Bale Günleri” kapsamında Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Kültür Sarayı’nda sahnelenecek. Daha sonra 31 Mart ve 2 Nisan 2011 tarihlerinde yinelenecek olan eser, gelecek sezonlarda da baleseverlerin izlenimine sunulacak.

TEYFİK AKBAŞLI:
Kösem Sultan’ın müziği İzmirli aieden gelme Tevfik Akbaşlı, Müzisyen olarak İzmir Devlet Opera ve Balesi korosu ve orkestrasının yanı sıra Ankara ve İstanbul Devlet Opera ve Balesi orkestralarında da görev aldı. 1993 yılından başlayarak besteler yazan sanatçı, çeşitli sazlar için yazdığı eserlerin yanı sıra, Kutsal Sandık ve Kehribar adlarıyla iki opera, Fetih ve Kösem Sultan adlarıyla iki bale, Dinozorlar da Gençti adlı gençlik müzikali, Sevgili Barış adlı çocuk müzikali, oyun müzikleri; aralarında Beyaz Melek, Güneşi Gördüm, New York’ta Beş Minare, Gecenin Kanatları gibi filmlerin de olduğu sinema filmi müzikleri yazdı. Tevfik Akbaşlı, Cumhuriyet döneminin başlıca yetmiş bir bestecisinden biri olarak kabul ediliyor.   

UĞUR SEYREK
Koreograf,  1977’de Ankara Devlet Opera ve Balesi’nde solist dansçı olarak başladığı bale yaşamını şu an koreograf olarak sürdürüyor. 1980 yılında Almanya’ya giden sanatçı, Berlin Devlet Balesi’nde, Stuttgart Devlet Balesi’nde solist dansçı olarak görev aldı. 58 ülkede temsiller yapan Uğur Seyrek, aralarında 20. yüzyılın en büyük koreograflarından Bejart, Cranko, Balanchine’in de bulunduğu koreograflarla çalıştı. Çok sayıda orijinal koreografi yapan Uğur Seyrek, 29 Kasım 2008’de İzmir’de “Dünya Prömiyeri” yapılan Otello balesi pek çok kurum tarafından ödüllendirildi.