Milli Mücadele romanlarından İzmir

"Kurtuluş ve Kuruluşun Sembol Kenti İzmir" konulu sempozyumda Milli Mücadele’de İzmir’i konu alan edebi eserler ele alındı.

"Milli Mücadele'de İzmir'i İşleyen Dört Yazarın Romanlarında İzmir İmgesi" konulu çalışmasını sunan Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yılmaz Daşçıoğlu “Seçtiğimiz dört yazarın romanlarında -aslında dört tane değil daha fazladır- İzmir, romanda merkezi bir yer olarak kullanılıyor. Bu bağlamda, İzmir imgesini bu romanlardan çıkarmak, sanki daha doğru gibi geldi bana. Ele alacağımız romanlardan birisi, Halide Edip'in 'Ateşten Gömlek' romanı, diğeri, Aka Gündüz'ün 'Dikmen Yıldızı' Samim Kocagöz'ün 'Kalpaklılar' ve 'Doludizgin' romanları -bunların ikisini bir roman kabul ediyoruz- ve nihayet Mehmet Coral'ın '13 Eylül 1922' adlı romanı. Şüphesiz, bu bildiri çerçevesinde, bu romanların edebi değeri üzerinde duracak değiliz, tematik olarak İzmir'e bakışları, İzmir'i ele alışları söz konusu edilecek. Bu çerçevede şunu söyleyebiliriz: İzmir, hemen dört romanın tamamında da işgaliyle, Milli Mücadele'yi başlatan, harekete geçirici unsur olarak değerlendiriliyor” dedi.

Doç. Dr. Yılmaz Daşçıoğlu, kitaplardaki ana karakterleri değerlendirerek ve bu kitaplardaki İzmir imgesini detaylı bir şekilde anlatarak konuşmasına devam etti. Doç. Dr. Yılmaz Daşçıoğlu Milli Mücadele'deki ulusçuluk hareketine de değindi.

 

"İşgal ve Kurtuluş Dönemlerinde İzmir'de Tiyatro" konusuyla, Celal Bayar Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Özlem Nemutlu, şunları söyledi; “Türkiye'de başta edebiyat olmak üzere, bütün sanat faaliyetlerinin merkezi İstanbul'dur. Bununla birlikte Selanik, Bursa, Adana gibi birçok şehirde; gerek kültürel ve ticari ilişkilerin yoğun olması, gerekse belirli dönemlerde bilinçli ve faal idarecilerin görev alması neticesinde, inkâr edilemeyecek derecede önemli kültür ve sanat çevreleri oluşmuştur. İzmir, tiyatro faaliyetleri açısından da İstanbul dışındaki diğer şehirlerle karşılaştırıldığında, özellikle sahne etkinlikleri bakımından önemli bir merkez olma özelliğini taşımaktadır. İzmir'deki tiyatro faaliyetlerini -hatta genel olarak bütün tiyatro faaliyetlerini- değerlendirirken, devrin siyasi ve sosyal gelişmelerin çok etkili olduğunu gördük. İzmir'de tanzimat ve istibdat dönemlerinde tiyatro etkinlikleri genellikle yabancı ve yerli kumpanyaların sundukları oyunlar teşkil etmiştir. Yabancı kumpanyaların gösterilerini de genellikle gayri müslim kesimler izliyor. Tabii bu arada Halit Ziya gibi yabancı okullarda okuyup, batılı eserleri mümkün olduğunca takip edebilenlerin ve kısmen batılı bir hayat süren ailelerin de bu temsillere gittiklerini biliyoruz. Müslümanlar, tabii daha çok yerli kumpanyaların oyunlarını seyretmişler" diye konuştu.

 

ATA'NIN HEMŞEHRİLERİ
Oturumun ve sempozyumun son konuşmacısı, Ege Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Öğretim Elemanı Okt. Latif Daşdemir oldu. Yrd. Doç. Dr. Eren Akçiçek'le birlikte hazırladıkları “Atatürk'ün İzmir Ziyaretleri” konulu bildirilerinde, Okt. Latif Daşdemir “İzmirliler Atatürk'e, 14 Eylül 1922 tarihinde hemşehrilik berati vermek istediler. Atatürk de bunu kabul etti(24 Eylül 1922) " diye konuştu ve Mustafa Kemal Atatürk'ün modern bir ülke sürecinde, İzmir'de yaptıklarından, topluma örnek olacak davranışlarına, Latife hanımla olan ilişkilerine dek, Mustafa Kemal Atatürk'ün örnek teşkil edecek yaşantısındaki kesitlere değindi.