Tire, İpek Yolu’nda fotoğraflarla hayat bulacak

Tire tarih ve kültürünü UNESCO’ya taşımak üzere, İzmir Üniversitesi ile Tire Kültür, Sanat, Çevre ve Turizm Derneği arasında imzalanan protokolle tarih envanteri ve geleneksel el sanatlarının yaşatılması çalışmalarına başlandı.
Geleneksel el sanatları ve tarihi envanterinin web ortamına aktarılması ve 4 farklı dile çevrilmesi çalışmaları ile Tire’yi UNESCO’nun Dünya Tarih ve Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne hem tarihi eserler bakımından hem de geleneksel el sanatları açısından aday yapmayı hedefleyen İzmir Üniversitesi ve Tire Kültür, Sanat, Çevre ve Turizm Derneği çalışmalarına başladı. Proje kapsamında düzenlenen fotoğraf yarışmasının adı, “İpek Yolu Üzerinde Tire” olarak belirlendi.

İpek Yolu’nun Rektörleri Roma’da Buluşacak
İzmir Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Tire Tarihini Koruma Platformu Başkanı Yrd. Doç. Dr. Meltem Öztürk, son katılım tarihi 26 Eylül 2011 olan yarışma ile fotoğraf sanatçılarının ilgisinin Tire’ye çekilmek istendiğini söyledi. “Fotoğraf sanatının gücü sayesinde, Tire’deki tarihi eserlere dikkat çekmek istiyoruz. Bu eserlerin çoğu mahalle aralarında kalmış. Çarşı içindeki sokaklarda bulunan dükkanların gölgelikleri nedeniyle de çok sayıda han ve hamam büyük bir perdenin arkasında saklı kalmış gibi. Bu yüzden çoğu Tireli bile bu eserleri tanımıyor” diyen Öztürk, yarışma için seçilen fotoğrafların oluşturulması düşünülen Tire’nin tarihi eserler kataloğunda ve yarışma CD albümünde yer alacağını söyledi. Öztürk, Ekim ayında Roma’da yapılması planlanan Uluslararası İpek Yolu Bienali’ne, İpek Yolu Üzerindeki Üniversitelerin Rektörleri Sempozyumu’nda da yarışma için çekilen fotoğrafların sunumunu gerçekleştirmek istediklerini ifade etti.

Tarihi eserlerin durumu içler acısı
Tire’nin tarihi zenginliğinin tehlike altında olduğunu vurgulayan Öztürk, sözlerini şöyle sürdürdü:  “Tire, Anadolu tarihinin yeniden yazılmasına neden olacak tarihsel zenginliğe sahip. Anadolu’nun en eski camileri, medreseleri, tekkeleri, hanları, kervansarayları Tire’de bulunuyor. Tire tarihi üzerine tamamıyla resmi arşivlere dayanarak 29 kitap yazan Tarihçi Munis Armağan, bu eserlerin 750 tanesinin yerini ve tarihsel kimliğini belirlemiş ancak Tire’de bir envanter çalışması yapılmamış. Tarihi mekanların şu anki durumu ise içler acısı. Son bir yıl içinde 6 ayrı grupla Tire'ye gezi düzenleyerek bu eserlerin durumuna dikkat çekmek için kamuoyu oluşturmaya çalıştık. 700 yıllık bir caminin içi çöp  dolu, üstelik tapuda konut olarak gözüküyor. Altında mezar bulunan 600 yıllık bir tekkenin üst katı ev olarak kullanılıyor. 800 yıllık kitabeler, şehir mezarlığı kapısında dolgu taşı olarak kullanılmış. Anıtsal çeşmeler, hamamlar, medreseler evlerin bahçelerinde gizli kalmış. Kötü durumdaki eserlerin bir çoğunun dini mekanlar olması bizi daha da fazla üzdü.”

Sponsor arayışı sürüyor
Tire’nin tarihsel ve kültürel mirasına daha yakından destek olabilmek için İzmir Üniversitesi tarafından Tire’de bir meslek yüksekokulu kurulmasının da hedeflendiğini aktaran Öztürk, 1000 adet katalog basımı da dahil tamamı 40.000 TL’lik proje için sponsor arayışında olduklarını söyledi. Roma’da düzenlenecek olan Bienal’e dünyanın her yerinden 200 bin kişinin üzerinde katılım olacağını hatırlatan Öztürk, Tire kataloğunu Bienal’e yetiştirmek istediklerini belirtti.  Tarihi eserlerin kayıt altına alınması, korunması, tanıtımının yapılması durumunda Tire’de kültür turizmi açısından çok ciddi bir potansiyelin açığa çıkacağını düşündüklerini belirten Meltem Öztürk, “Tire neden bir Bursa, Konya olmasın? Üstelik buradaki tarihi eserlerin sayısının ve yaşının sadece İstanbul’la yarışabileceği söyleniyor. Bugün bütün dünyada kültür turizmi, büyük bir ekonomik kaynak. Tire, Efes’e yakınlığı, yıllarca Rum ve Yahudilerle kardeşçe yaşayan halkı ile de başka şehirlerde olmayan bir şansa sahip. Öncelikle Tireli işadamlarından, daha sonra da İzmirli işadamlarından ekonomik destek bekliyoruz. Yerel yönetimlerle de her türlü işbirliğine hazırız” dedi.